تعریف روانشناسی و آنچه که درباره این رشته باید بدانید

در این مقاله از کاج درخشان شما با تعریف روانشناسی و زیر شاخه های مختلف آن آشنا خواهید شد.

تعریف روانشناسی

روانشناسی یکی از شاخه های علوم تجربی است که مانند زیست شناسی و فیزیک سرچشمه های گوناگون و بسیاری است روانشناسی را علم مطالعه رفتار و فرایند های ذهنی موجود زنده تعریف کرده اند روانشناسی را باید از روانپزشکی متمایز کرد روان پزشک کسی است که پس از اتمام دوره عمومی پزشکی یک دوره تخصصی در زمینه روانشناسی، اختلالات روانی، روش ها تشخیص و درمان در روانشناسی طی حدود 3 سال میگذراند، اما روانشناس متخصص کسی است که در گستره پایه ای از دانش کار کار میکند. روانشناسان برای برای کسب درجه دکترا باید بین 10 تا 12 سال در دانشگاه به مطالعه در زمینه های مربوط به روانشناسی بپردازند.

از این دید روانشناسی به عنوان یک دانش آزمایشی به مطالعه همه کنش ها و واکنش های موجود زنده میپردازد به عبارت دیگر نباید رفتار را به عنوان عمل در نظر گرفت عمل رفتاری قابل مشاهده است. اما بسیاری از رفتار های ما مثل اندیشیدن تجسم کردن و… از بیرون قابل مشاهده نیست به علاوه نباید روانشناسی را به آدمی یا حیوان محدود کرد برخی تنها آدمی را واجد شعور میدانند و روانشناسی را موظف به مطالعه فقط انسان میدانند که اگر به مطالعه دیگر موجودات هم پرداخته شود در راستی کمک به انسان باشد خوب این هم دیدگاهی است اما مطالعه روانشناسی محدود به انسان نیست.

تاریخ پیدایش روانشناسی

برای درک بهتر تعریف روانشناسی باید به ناریخ پیدایش این رشته نیز توجه کرد. روانشناسی همچون سایر علوم روز از فلسفه جدا شد اگرچه روانشناسی را به تاسیس آزمایشگاه روانشناسی توسط ویلهلم وقت در سال 1879 در دانشگاه لایپزیگ آلمان نسبت میدهند. اما به این معنی نیست که پیش تز از آن افکار و مطالعات روانشناسی وجود نداشت اما تاسیس آزمایشگاه روانشناسی اولین گام عملی برای مطالعات آزمایشی بود و به همین جهت به گونه ای قرار دادی این رویداد را آغاز علمی شدن روانشناسی دانسته.

روانشناسی به عنوان یک علم

یکی از ویژگی های روانشناسی آزمایشی بودن آن است روانشناسان با اجرایی دقیق آزمایش ها مشاهده و تکرار آن به جمع آوری داده میپردازند آن ها را سازمان میدهند و به این ترتیب توانایی تبیین، پیش بینی، و کنترل رفتار پدیده های زنده را به دست می آورند. در همه شاخه های دانش آزمایشی کار با مشاهده آغاز میشود دانشمندان یادگرفته اند که پدیده های پیرامون خود را به دقت مشاهده کنند، درباره روابط پدیده ها از خود سوال کنند فرضیه یا همان پاسخ به خردانه اما موقت بیابند و آن را آزمایش نتایج آزمایش ها را سازماندهی کنند و به یک نظریه دست بیابند که با کمک ام بتوان پدیده ها را تبیین، پیش بینی و کنترل کرد روانشناسان نیز همین فرایند را به کار میگردد.

حوزه های روانشناسی

در این بخش از این مقاله شما با انواع زیر شاخه ها و حوزه های روانشناسی آشنا خواهید شد.

1-روانشناسی بالینی

روانشناسان بالینی معمولا در بیمارستان ها، کلینیک ها و مراکز خدمات مشاوره ای یا مراکز روانشناسی قانونی کار میکنند. هنگامی که فردی نزد روانشناس می آید روانشناس بالینی نخست به مصاحبه و گرفتن شرح حال میپردازد سپس در صورت لزوم آزمون های روانشناختی مناسبی را اجرا میکند و در پایان تصمیم میگیرد که آنچه فرد از آن شکایت میکند جز اختلالات روانی معرفی شده در کتابچه های تشخیصی است یا خیر.

2-روانشناسی آموزشگاهی و پرورشی

اغلب در مدارس دانشگاه ها و سایر مراکز کار میکنند و یکی از وظایف اصلی آنها تشخیص اختلالات و موانع یادگیری در دانش آموزان و دانشجویان و کمک به آنها برای از بین بردن این مشکلات است فنون مطالعه موثر را برای بهبود کارآمدی تحصیلی به آنها آموزش می دهند و در انتخاب رشته تحصیلی یاریشان میکنند.

3-روانشناسی فیزیولوژیک

به مطالعه سرچشمه های بنیادین رفتار و رابطه آن با جنبه های زیست شناختی موجود زنده می پردازند هدف آنها کمی سازی و یافتن قوانین حاکم بر رفتار ها از راه اجرایی آزمایش در شرایط کنترل شده است بسیاری از روانشناسان آزمایشی روی آورد زیست شناختی دارند و به مطالعه مغز و سایر فعالیت های زیست شناختی و روابط آن با رفتار می پردازند روش مورد علاقه این روانشناسان معمولا آزمایش است با این حال امروزه و با پیشرفت فناوری روانشناسان آزمایشگاهی فقط سرچشمه زیست شناختی را در نظر نمیگیرند.

4-روانشناسی صنعتی و سازمانی

اغلب در ادارات سازمان های بزرگ و کارخانه جات فعالیت میکنند هدف آن ها بهبود روابط کارکنان و کارفرمایان و با یکدیگر از یک سو، و با ابزار های کار از سوی دیگر است آنها به کارگران و کارمند کمک میکنند تا ضمن حفظ تندرستی کارآمدی خود را افزایش دهند و از کار خود راضی باشند به مهندسین و سازندگان ابزار کار کمک میکنند تا ابزار هایی بسازند که کارگران با آنها راحت کار کنند و دچار مشکل نشوند.

5-روانشناسی اجتماعی

روانشناسی اجتماعی نیز به مطالعه رفتار های اجتماعی مردم می پردازند مانند این موارد: تعصبات قومی چگونه شکل میگیرند؟ چگونه میتوان آگهی تبلیغاتی جذابی ساخت؟ چرا پس از پایان مسابقه فوتبال عده ای رفتار های ناشایست نشان میدهند؟
این ها پرسش هایی اند که روانشناسان اجتماعی در تلاش هستن به آنها پاسخ دهند بسیاری از رفتار ها ما نیز بدون آنکه خود برانیم اجتماعی اند مانند زمانی که بدون آنکه کسی دردناک ما باشد و در یک روز تنها باشیم 3 بار غذا میخوریم.

6-روانشناسی تحولی

روانشناسان تحولی در پی مطالعه تحول رفتار های موجود زنده از مان تشکیل نطفه تا پایان عمر آن ها می خواهند بدانند که زبان چگونه و از چه سنی شکل میگیرد از چه سنی کودک میتواند جمله سازی کند مفاهیم خدا زندگی و مانند آن در هرسین چگونه در ذهن ضاهر میشوند آیا عواطفی چون خشم اضطراب شادی و نفرت از بدو تولد وجود دارند یا بعد ها در جریان تجارب و روابط اجتماعی شکل می‌گیرند آیا هوش در طول زندگی ثابت میماند همه اینها پرسش هایی اند که روانشناسان تحولی میکوشند به آنها پاسخ دهند.

7-روانشناسی زیست شناختی

با یک روی آورد زیست شناختی به مطالعه رفتار ها میپردازند نقشی که دستگاه عصبی و درون ریز ایفا میکند نمونه های از این مطالعات است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *